Inhoud: chemie  |  horen en zien  |  de ideale knal  |  tips

Carbid schieten - de hardste knal

Carbid schieten: je dacht een harde knal te maken - hoe krijg je een nog hardere ? Een handleiding voor gevorderden.
(starters gaan naar Carbid schieten - starters)
 
Er is veel te lezen over carbid schieten, maar er is weinig informatie te vinden hoe een harde knal kan worden gemaakt.
'Size matters' en dat geldt zeker voor carbid schieten, maar ik vind het juist de uitdaging om de kleinste bus het luidst te laten knallen.
 
Dit is een handleiding hoe je jouw mede carbidschieters af kunt troeven, dus: hoe de hardste knal te maken is.
 
Waarom is de eerste knal krachtiger dan de daarop volgende knallen ? Na het volgen van deze handleiding is dit duidelijk.
 
De eerste tip is: lees het hele verhaal ! Je zal dan het beste begrijpen waarom jouw knallen keer op keer de hevigste zullen zijn, en die van je vrienden gelukstreffers.
 
Mocht je toch ongeduldig zijn, ga dan direct naar de probleem-oorzaak-oplossing tabel en de tips (maar kom wel terug om de rest te lezen).

de 'chemie'

Om het idee van de hardste knal te begrijpen, is het handig te weten wat er in de bus gebeurt.
 
Wanneer water reageert met carbid, ontstaat een gas. Tijdens de knal reageert het gas met zuurstof. Daarbij ontstaan weer andere gassen, zoals kooldioxide.
 
De perfecte knal, en dus de hardste, ontstaat wanneer er een gasmengsel wordt ontstoken, waarbij de verhouding van gas en zuurstof goed op elkaar is afgestemd. Wanneer de verhouding gas/zuurstof niet ideaal is, geeft dit een minder harde knal.
 
Onderstaand schema geeft aan wat de oorzaken en gevolgen zijn van een niet-ideale verhouding :
 
te veel water toegevoegdte veel gas gevormdhoge verhouding gas/zuurstofzwarte rook
steekvlam
bus niet laten luchtente weinig zuurstof'plop'
waakvlam uit zundgat
zachte/geen knal
te weinig water toegevoegdte weinig gas gevormdlage verhouding gas/zuurstofzachte/geen knal
te korte tijd tot ontsteking
te weinig stenen gebruikt
(geen invloed)te veel zuurstof
te korte tijd tot ontstekingniet al het water is omgezet in gasjuiste verhouding gas/zuurstofbrandende carbid stenen
<-- oorzaak <--<-- oorzaak <--<-- oorzaak <--<-- oorzaak <--
--> gevolg -->--> gevolg -->--> gevolg -->--> gevolg -->
 
carbid_waakvlam_uit_zundgat
waakvlam uit zundgat
(teveel water)
Om een optimale knal te krijgen, zijn dit de belangrijkste tips:

horen en zien

Als de oorzaak bekend is, is de oplossing nabij.
Deze tabel kan worden gebruikt voor het vinden van een oplossing:
horenzienoorzaakoplossing
geen knalxteveel gas (verstikt)veel minder water
geen knalxteveel restgassen van de vorige knal *bus tussendoor laten luchten (op zijn zijkant)
geen knalwaakvlam uit zundgathoge gasdruk voorkomt dat vlam naar binnen slaatveel minder water
plopde bal plopt er uit, vóór ontstekinghet gas drukt de bal uit de openingveel minder water
zachte/geen knalxniet genoeg gas gevormdmeer water
zachte/geen knalbrandende carbidstenente kort gewacht met ontstekenlanger wachten
zachte knalzwarte rook, of steekvlamgas/zuurstof verhouding te hoogminder water
harde knalbrandende carbidstenenniet al het water is omgezet in gasminder water
harde knalafsluiter vliegt ver wegje hebt het doorniets meer aan veranderen
* Hiermee is verklaard waarom de eerste knal luider is dan de daarop volgende knallen.
 
Naast de 'chemie' is er nog een factor die meespeelt:
• plek van de ontsteking.
---> kies deze in het midden van de bodem. Een andere plek kan een steekvlam, of een 'holle knal' geven
 
Deze factoren spelen nauwelijks een rol:
• de wachttijd.
het gas is lichter dan zuurstof, dus het gasmengsel zal zich willen gaan scheiden, maar volgens bron[1] is de expansie maximaal bij een homogeen mengsel. Wacht dus niet 'te' lang.
• soort ontsteking.
volgens bron[1] is een luide knal gebaat bij een 'felle hete steekvlam', maw een piëzo- of electronische ontsteking, of komaansteker heeft de voorkeur
• soort afsluiting.
de afsluiter moet ervoor zorgen dat het gasmengsel in de bus blijft, tot het moment van ontsteken. Dit de enige functie van de afsluiter. Voor de hardheid van de knal maakt het dus ook niet (veel) uit.
Ongeloofwaardig ? Dit experiment bewijst het: zet je bus rechtop. Kies een vlakke afsluiter (tapijt, karton, plank, ..). Bereid de knal voor zoals je gewend bent. Ontsteek, maar vlak daarvoor haal je de afsluiter weg. Je zult zien dat de knal vrijwel gelijk is als anders.
bron[1] meldt: 'het gasmengsel heeft geen sterke opsluiting nodig'.
 
Deze factoren spelen geen rol:
• de hoeveelheid carbid.
het is alleen mogelijk te weinig carbid te gebruiken. Nooit te veel. Als je veel carbid hebt gebruikt en de knal is niet ideaal, dan is er iets anders aan de hand. Zie tabel.
• het zundgat afsluiten met je vinger.
dit heb ik nooit begrepen. Het impliceert ook dat je in de buurt bent van de bus tijdens ontsteking. Nooit doen dus.
carbid_steekvlam
steekvlam
(teveel water)
carbid_zwarte_rook
zwarte rook
(teveel water)
carbid_branden_stenen
brandende stenen

de ideale knal

Maar hoe is de ideale (luidste) knal te bepalen ?
Daar kan je achter komen door te experimenteren met de hoeveelheid water:
  • vul een blikje met ruim voldoende carbidstenen
  • voeg een beetje (meer/minder) water toe
  • stop het geheel in de bus, en plaats de afsluiter
  • wacht 45-60 seconde, en ontsteek
  • leg de bus op de zijkant, zodat restgassen kunnen ontsnappen. Krab het blikje schoon. Klop het witte poeder van de stenen.
  • beoordeel de knal met behulp van de tabel, en bepaal of meer of minder water nodig is
  • begin weer opnieuw bij a. als je nog niet tevreden bent
carbid_goed
niets meer aan doen

alle tips op een rijtje

De eerste vier punten zijn het idee achter 'de hardste knal'; aangevuld met overige tips:  
 

Bron:

[1] Carbidschieten nationaal erfgoed of internationaal speelgoed?